İlimiz Hakkında

İLİN COĞRAFİ KONUMU

 

İlimiz 14.346 km²’lik yüzölçümü ile Türkiye''''nin 11. büyük vilâyeti durumundadır. 37-38 kuzey paralelleri ile 36-37 doğu meridyenleri arasında yer alır. Merkez ilçe deniz seviyesinden 568 m. Yükseklikte olup, ilin kuzey kesimleri oldukça dağlıktır. Yeryüzü şekilleri genellikle Güneydoğu Torosların uzantıları olan dağlarla bunlar arasında kalan çöküntü alanlarından oluşmaktadır. Arazi yüksekliği 350 metreden 3000 metreye kadar çıkan ilimizde geniş ovalar vardır. Bunlar; Gâvur, Maraş, Göksun, Aşağı Göksun, Afşin, Elbistan, Andırın, Mizmilli, Narlı ve İnekli Ovalarıdır.
İlimizin belli başlı dağları ise; Nurhak, Binboğa, Engizek, Uludaz ve Ahırdağıdır. Ceyhan nehri ile Aksu, Bertiz, Erkenez, Göksu, Göksun, Hurman, Körsulu, Sarsap ve Söğütlü çayları ilimizin başlıca akarsularıdır.
Toprakların %59,7’sini dağlar, %24''''ünü platolar ve %16,3’ünü de ovalar teşkil eder.

Dağlar
İl kapsamı içinde belli başlı dağlık alanlar genellikle Güneydoğu Torosların uzantılarıdır. Bunlar Engizek dağı, Ahırdağı, Amonos ( Nur) dağları, Nurhak dağları, Kandil dağları, Sarımsak dağı, Düldül dağı ve Binboğa dağlarıdır. İl kapsamındaki dağlar üçüncü zamanın Alp sistemi kıvrım dağlarındandır.Bunlar çeşitli aşınmalarla düzleşmiş ve Neojen sonunda yükselmiş kırıklı ve kıvrımlı dağ sıralarıdır.

Hidrografya
Hidrografik açıdan en önemli akarsu Ceyhan nehridir. İlk kaynak yerleri Elbistan ovasını çevreleyen dağlardır.Uzunluğu 509 km. dir. Orta Toroslarda Nurhak dağından Söğütlü deresi adı ile çıkar. Hurman ve Göksun çaylarının birleşmesinden sonra Ceyhan adını alır. Engizek ve Ahır dağlarındaki boğazlardan geçerek Çukurova’ya girer. Misis tepelerini çevirdikteen sonra İskenderun körfezine dökülür. Yol boyunca bir çok dereleri toplar. Bunlardan Göksun çayı 115 km. lik uzantıya sahiptir. Binboğa dağlarından inen Kömürsuyu ile başlar. Ceyhan nehrinın bir diğer kolu ise Aksu çayıdır (150 km). Bu çay havzanın güneyinde Engizek dağlarında yer alan Kaya dibi mevkiinde , Küçükcerit köyünün doğusunda, kuvvetli bir kaynaktan çıkar.Erince dağının güneybatisından bir yarma boğaz vadi’den geçerek ve Sarayköyü yakınında Gölbaşı deprasyonuna açılır. Gölbaşı deprasyonunun taban sularınını da alan Aksu çayı İnekli gölünden itibaren güneybatıya yönelerek Pazarcıkta yer alan Kartalkaya Barajına dökülür. Aksu çayı daha ileride yan derelerden gelen sularıda toplayarak Kahramanmaraşın güneybatısında Sır Barajına dökülür. Kahramanmaraş ilinde Ceyhan nehri ve Aksu çayı dışında kalan sular genellikle Ceyhanın kolları olan küçük akarsulardır.İl’deki diğer akarsular arasında merkez ilçe’deki Deliçay, Erkenez çayı, Körsulu çayı, Peynir dere, Kerhan, Geben, Nurhak, Söğütlü, Hurman, Üngüt, Mismilli, Göksu ve Türkoğlunda yer alan Gökpınar gibi akarsular sayılabilir.

Göller
Kahramanmaraş ilinde doğal göl yoktur. Havzanın bataklık durumunda olan Gavur Gölü ise D.S.İ. tarafından kurutulmuştur . İl merkezinin kuzeyinde Ahır dağlarında ise mevsimlik olarak tektono-karstik özellikte Karagöl ve Küçük Göl bulunur.Ayrıca Kahramanmaraş ovasında Humaşır kaynağında küçük bir göl ve etrafında sazlık–kamışlık yer alır.

Baraj Gölleri
İl alanında Kartalkaya Barajı (Aksu çayı üzerinde,sulama amaçlı ve taşkınların korunması amaçlı, bitmiş durumda), Sır Barajı (Ceyhan nehri üzerinde, enerji üretim amaçlı,bitmiş durumda), Ayvalı Barajı ( Erkenez çayı üzerinde, içme ve sulama amaçlı, yapımı devam etmekte ve Kılavuzlu Barajı (Ceyhan nehri üzerinde,enerji üretimi amaçlı,yapımı devam etmekte), Menzelet Barajı (Ceyhan Nehri üzerinde, enerji üretim amaçlı) Berke Barajı (Ceyhan Nehri üzerinde, enerji üretim amaçlı) yer alır

Ovalar
Ovalar il alanının % 16.3’lük bir bölümünü kaplamaktadır.Ceyhan vadisi boyunca sıralanan bu ovaların başlıcaları Elbistan ovası ,Göksun ovası ve Kahramanmaraş ovalarıdır.

 

NÜFUS DURUMU

2000 Yılı Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre, Merkez İlçe şehir nüfusumuz 326.198, il genelinin toplam nüfusu ise 1.002.384’tür. 1990-2000 döneminde yıllık nüfus artış hızı %011.4’tür. Nüfusun %46''''sı köy ve kasabalarda, geriye kalan %54’ü de şehirlerde yaşamaktadır. İl genelinde km²’ye düşen insan sayısı ortalama 70 kişidir. Nüfus yoğunluğu açısından, Merkez İlçe km²’ye ortalama 157 kişi ile ilimizin en yoğun nüfusunu barındırmaktadır. En az nüfus yoğunluğu ise km²’ye 14 kişi ile Nurhak ilçemizdedir.

Yerleşim Birimi 2000 Yılı
Nüfus Sayımı
Yüzölçümü
(Km2)
Nüfus
Yoğunluğu
Merkez Şehir 326.198 2.956 157
Bağlı Belde ve Köyler 139.172
Toplam 465.370
Afşin Şehir 35.834 1.428 65
Bağlı Belde ve Köyler 56.884
Toplam 92.718
Andırın Şehir 8.311 1.162 35
Bağlı Belde ve Köyler 32.740
Toplam 41.051
Çağlayancerit Şehir 12.642 417 71
Bağlı Belde ve Köyler 16.938
Toplam 29.580
Ekinözü Şehir 6.880 595 29
Bağlı Belde ve Köyler 10.222
Toplam 17.102
Elbistan Şehir 71.500 2.319 55
Bağlı Belde ve Köyler 56.767
Toplam 128.267
Göksun Şehir 30.232 1.940 39
Bağlı Belde ve Köyler 45.801
Toplam 76.033
Nurhak Şehir 8.118 1.219 14
Bağlı Belde ve Köyler 9.142
Toplam 17.260
Pazarcık Şehir 24.374 1.710 42
Bağlı Belde ve Köyler 48.254
Toplam 72.628
Türkoğlu Şehir 11.918 600 104
Bağlı Belde ve Köyler 50.457
Toplam 62.375
İl Toplamı Şehir 536.007 14.346 70
Bağlı Belde ve Köyler 466.377
Toplam 1.002.384